چگونه برای آذربایجان رقص و لباس جعل شد

در بخش اول به بررسی موضوع لباس خواهیم پرداخت.

با بررسی آثار نقاشی و نیز عکس‌های بر جای مانده از دوران صفویان و افشاریان و قاجاریان که در حوزۀ هنری آذربایجان خلق شده است، هیچگونه نشانه‌ای از این نوع پوشش را نمی‌توان ردیابی کرد.

خوشبختانه اولین نسل از دوربین‌های عکاسی همزمان با شهر تهران به شهر تبریز به عنوان ولیعهد نشین حکومت قاجار نیز وارد شد و امروزه عکس‌های تاریخی پرشماری از بزرگان و مردم عادی آذربایجان در دست داریم و به جز نیروهای قزاق و منسوبین این نیرو نمی‌توانیم این نوع پوشش را بر تن بزرگان و باشندگان آذربایجان مشاهده کنیم. متاسفانه پیروی کورکورانۀ برخی از افراد و محافل فرهنگی و هنری آذربایجان در چند دهۀ اخیر از هویت‌سازی های جعلی و رنگارنگ محافل بادکوبه‌ای، باعث تحریف و کج‌روی‌های آشکاری در معرفی تاریخ بومی و دیرینۀ آذربایجان شده است.

ستارخان و باقرخان و علی مسیو و طالبوف و دیگر مردم آذربایجان همان طرح‌های رایج لباس در کشور را می‌پوشیدند که سردار اسعد بختیاری و عارف قزوینی و میرزا آقاخان کرمانی و دیگر مردم ایران می‌پوشیدند.

کوتاه سخن اینکه، این نوع پوشش که متعلق به منطقۀ بزرگ قفقاز و مردمان قفقازی‌تباری چون گرجی‌ها و اوستیایی‌ها می‌باشد، برای اولین بار به سال 1258 خورشیدی و به واسطۀ ورود اولین گروه از نیروهای قزاق به کشورمان وارد شده است. این نیروها در پی درخواست ناصرالدین شاه از دولت روسیه وارد ایران شدند. البته در اسناد دیرین و نقاشی‌های باقیمانده از نیروهای قزاق، نشانی از این نوع پوشش دیده نمی‌شود و به احتمال بسیار نیروهای قزاق در فاصلۀ میان قرن های 18 و 19، این نوع پوشش را از مردمان قفقاز گرفته باشند.

در ادامه، به بررسی معرفی رقص سنتی مردمان قفقازی‌تبار به عنوان رقص سنتی آذربایجان خواهیم پرداخت.

این نوع رقص با انواع مختلف سبک‌های اجرایی، اختصاصیِ مردمان قفقازی‌تبار به ویژه گرجی‌ها، لزگی‌ها، آبخازی‌ها، آسی‌ها، چچنی‌ها، چرکس‌ها و بالکارها می‌باشد و در همۀ جهان نیز با نام همین منطقه شناخته می‌شود.

در خصوص اجرای این رقص در آذربایجان هیچگونه سند تاریخی مکتوب و حتی شفاهی در دست نیست و هر چه هست در 50 سال گذشته شکل گرفته است.

در همین خصوص نیز، کوتاه سخن اینکه حتی یک پیرمرد بالای هفتاد سالِ روستایی و یا شهری آذربایجانی را نمی‌توان یافت که سخنی از انجام این رقص و یا شناخت این رقص بگوید. این نوع رقص و پوشش با همۀ زیبایی، هیچگونه ارتباطی با هویت و تاریخ بومی ایرانیان آذربایجان ندارد.

/ 0 نظر / 56 بازدید